Średniowieczna tajemnica w neolitycznym grobie — DNA z dolmenu Menga
10 kwietnia 2026, 16:38Niemal sześć tysięcy lat temu, w pierwszej połowie czwartego tysiąclecia przed naszą erą, neolityczne społeczności południowej Iberii wzniosły dolmen Menga — jeden z najbardziej imponujących megalitycznych grobowców w Europie. Jego historia jednak nie zakończyła się w prehistorii. Dolmen był ponownie używany jako miejsce pochówku i rytuałów w epoce brązu, żelaza, w starożytności, a wreszcie w średniowieczu. Nowe badania genetyczne rzucają światło na tę ostatnią epokę, w której miały miejsce najbardziej zagadkowe pochówki. Odkryto je w 2005 roku, gdy archeolodzy trafili na szczątki dwóch osób.
Małpie 'narzędzia' wprowadziły zamieszanie w archeologii
20 października 2016, 10:38Archeolog Tomos Proffitt z Oxford University specjalizuje się w kamiennych narzędziach wykonywanych przez naszych przodków. Pisał na ten temat doktorat. W styczniu jego kolega, Michael Haslam, przyniósł mu do analizy kamienne artefakty. Część z nich wyglądała jak kwarcowe zaostrzone kamienne narzędzia wykonywane 2-3 miliony lat temu we wschodniej Afryce przez przodków Homo sapiens. Haslam poinformował Proffitta, że w rzeczywistości wykonane w ciągu ostatnich dwóch lat przez... brazylijskie kapucynki
Ziemia może uchronić się przed umierającym Słońcem
2 lipca 2026, 09:56Astrofizycy nie są zgodni co do tego, co stanie się z Ziemią gdy Słońce opuści ciąg główny i zacznie puchnąć, przeistaczając się w czerwonego olbrzyma. Czy Ziemia zostanie połknięta przez powiększającą się gwiazdę, czy zdąży uciec na bezpieczną orbitę? Niektórzy badacze skazują Ziemię na spopielenie w fazie czerownego olbrzyma, inni uważają, że Ziemia będzie krążyła wokół coraz bardziej gasnącego Słońca. W narracji przedostającej się do opinii publicznej wygrywa ten pierwszy scenariusz. Tymczasem Mats Esseldeurs i Leon Decin z Uniwersytetu Katolickiego w Lowanium oraz Stéphane Mathis z Université Paris-Saclay opublikowali na łamach Astronomy & Astrophysics wyniki badań, które przechylają szalę na ku scenariuszowi przetrwania Ziemi.
Gwiazdy na wyciągnięcie ręki
23 czerwca 2017, 07:46W odległości 2700 lat świetlnych od Ziemi znajduje się niezwykły układ gwiezdny. Biały karzeł i brązowy karzeł są tak blisko siebie, że okrążają się w czasie nieco ponad godzinę. Biały karzeł WD 1202-024 został odkryty w 2006 roku. Gwiazda stała się białym karłem około 50 milionów lat temu, gdy wypaliła wodór z jądra
Świat stracił większość starofrancuskich romansów rycerskich i niemal wszystkie manuskrypty
8 lipca 2026, 11:26Przed czterema laty dowiedzieliśmy się, że świat utracił aż 90% manuskryptów z opowieściami heroicznymi i rycerskimi. To zrodziło naturalne pytanie, ile straciliśmy samych opowieści. Bo w końcu utrata manuskryptu nie oznacza, że zniknęła zapisana w nim opowieść. Ta mogła przetrwać w innych kopiach. Jean-Baptiste Camps, Julien Randon-Furling i Ulysse Godreau z École nationale des chartes poinformowali na łamach PNAS Nexus, że mogliśmy stracić nawet 60 procent średniowiecznych utworów tego gatunku, a spośród samych rękopisów – ponad 95 procent. Taki wynik dał model matematyczny oparty na symulacjach komputerowych i danych o blisko dwóch tysiącach manuskryptów.
Ile palców mają współczesne konie?
25 stycznia 2018, 12:53Wbrew temu co sądzi współczesna nauka, konie mają po pięć palców, twierdzą autorzy najnowszych badań opublikowanych w Royal Society Open Science. Naukowcy od dawna sądzili, że konie, zebry i inne ssaki z rodzaju Equus przez miliony lat stopniowo traciły palce, aż pozostał im jeden wielki środkowy palec zakończony kopytem.
Współczesne dzieci bardziej cierpliwe od wcześniejszych pokoleń?
27 czerwca 2018, 05:53Nasze badania obalają powszechne wśród dorosłych przekonanie, jakoby dzisiejsze dzieci miały nad sobą mniej kontroli, niż poprzednie generacje, mówi doktor psychologii Stephanie M. Carlson z University of Minnesota. Chociaż żyjemy w czasach natychmiastowej gratyfikacji, gdzie wszystko wydaje się natychmiast dostępne za pośrednictwem smartfonu czy internetu, to badania sugerują, że dzisiejsze dzieci potrafią odłożyć gratyfikację na dłużej niż dzieci w latach 60. czy 80.
Dla zdrowia ludzi naukowcy pracują nad kolorem pomarańczy
13 marca 2012, 17:08Naukowcy z Wielkiej Brytanii odnaleźli gen odpowiadający za "krwistość" owoców czerwonej pomarańczy. Ruby, bo tak go nazwano, został wprowadzony do nasion popularniejszej odmiany Walencja, dzięki czemu smaczne owoce będzie można uzyskać w różnych rejonach świata. I to mniejszym niż dotychczas kosztem.
Co łączy zespół Downa i alzheimeryzm?
18 stycznia 2010, 00:38Zespół dr. Huntingtona Pottera z University of South Florida zidentyfikował możliwą przyczynę licznych zaburzeń pojawiających się w neuronach objętych chorobą Alzheimera. Jak wynika z przeprowadzonych badań, amyloid β - białkowe złogi powstające w przebiegu schorzenia - znacząco upośledza transport wewnątrzkomórkowy.
Czy ból głowy może uszkodzić mózg?
19 stycznia 2011, 22:34Każdy, kto doświadczył ciężkiego bólu głowy, zaświadczy, że w takim stanie nie da się pracować umysłowo. Czy jednak powtarzalne bóle głowy lub migreny mogą trwale uszkadzać mózg i upośledzać myślenie? Wyniki badań są uspokajające dla migrenowców.
